Okuduğunu Anlamayan Çocuklar İçin Hayat Kurtaran "Okuma Stratejileri"
Çocuğunuz bir metni takılmadan, oldukça hızlı ve akıcı bir şekilde okuyor olabilir. Ancak metin bittikten sonra "Bu hikâyede ne anlatılıyordu?" veya "Ana karakter kimdi?" gibi basit sorular sorduğunuzda boş bakışlarla karşılaşıyorsanız, çok yaygın bir problemle karşı karşıyasınız demektir. Özel öğrenme güçlüğü (disleksi) yaşayan çocuklarda okuma mekanik olarak çözülse bile, zihinsel olarak anlamlandırma aşamasında kopukluklar yaşanabilir.
Endişelenmeyin; çocuğunuzun okuduğu metni zihninde canlandırmasını, özetlemesini ve sorulara doğru yanıtlar vermesini sağlayacak bilimsel ve etkili okuduğunu anlama stratejileri bulunmaktadır.
Okuduğunu Anlama Dinamik Bir Süreçtir
Okuduğunu anlama becerisi, sadece metin bittikten sonra soruları cevaplamak anlamına gelmez. Strateji öğretiminde okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrası stratejiler uygulanır. Çocuğunuzun başarılı olabilmesi için bu üç aşamanın bir arada kullanılması şarttır.
1. Okuma Öncesi Stratejiler
Okumaya başlamadan önce çocuğu metne hazırlamak zihinsel bir ısınma turudur. Okuma öncesi stratejilerin amacı, temel olarak okunacak metinle ilgili ön bilgi oluşturma ve okumaya karşı bireyi güdülemedir.
Başlık ve resimler hakkında konuşma, sorular sorma, metnin içeriği ile ilgili tahminlerde bulunma okuma öncesi stratejilere örnek olarak verilebilir. Çocuğunuza "Sence bu başlıktan yola çıkarsak hikâyede neler olacak?" diye sorarak onun merakını uyandırabilirsiniz.
2. Okuma Sırası Stratejiler
Çocuk metni okurken genellikle sadece kelimeleri seslendirmeye odaklanır ve anlamı kaçırır. Okuma sırası stratejilerin amacı metindeki bilgi birimlerini anlama, bu birimler arasında ilişki kurarak metni anlama ve metni okurken var olan bilgi ile metindeki bilgiler arasında ilişki kurmadır.
Okuma sırasında bilgi birimlerinin altını çizme ve şemaya yerleştirme, okunan yeri anlatma ve tahmin etme gibi stratejiler kullanılabilir.
Ayrıca, bir kitaba bakarken veya kitabı okurken yetişkin ile birey arasında ortaya çıkan etkileşimi betimlemek için kullanılan etkileşimli kitap okuma uygulamaları da okuduğunu anlama becerilerinin kazandırılmasında etkili bir yöntemdir.
3. Okuma Sonrası Stratejiler
Metin bittiğinde bilgilerin havada uçuşmasını engellemek için toparlama yapılmalıdır. Okuma sonrasında ise stratejiler tüm metni bütünleştirerek anlamak, anlaşılmayan yerleri tekrar gözden geçirmek amacıyla uygulanır.
Okuma sonrası stratejilerin bazıları okunanları özetleme, metni anlatma ve sorulara cevap vermedir.
Şematik Düzenleyiciler ile Bilgiyi Görselleştirin
Disleksi okuduğunu anlama çalışmalarında soyut metinleri somutlaştırmak hayat kurtarır. Bunun için en büyük yardımcınız şematik düzenleyicilerdir.
Şematik düzenleyiciler içeriği ve içerikteki ilişkiyi görselleştiren araçlardır. Bilgileri gruplayarak sunmada en iyi araç şematik düzenleyicilerdir. Çocuğunuzun metni daha iyi analiz etmesi için öykü şemaları, kavram şemaları veya karşılaştırma şemaları oluşturulabilir.
Şematik düzenleyiciler öğretim öncesi, sırası ve sonrası kullanılabilir. Örneğin, okuma sırasında bir öykü haritası çizerek hikâyenin başını, ortasını, sonunu ve kahramanlarını bu görsel kutucuklara yerleştirmek, çocuğun bilgileri zihninde organize etmesini inanılmaz ölçüde kolaylaştırır. Öğretim sonunda ise bilgileri ve ilişkilerini bireyin öğrenip öğrenmediğini değerlendirmek ve bilgiyi özetletmek amacıyla kullanılır.
E-Rehabilitasyon ile İnteraktif Okuma Çalışmaları
Bu stratejileri ve şemaları evde tek başınıza uygulamak karmaşık gelebilir. Çocuğunuzun dikkati çabuk dağılıyor veya kağıt-kalem çalışmaları onu sıkıyor olabilir.
e-rehabilitasyon.com altyapısı sayesinde okuduğunu anlama çalışmalarını tamamen interaktif ve eğlenceli bir boyuta taşıyoruz. Online canlı seanslarımızda, uzman eğitimcimiz ekran üzerine dijital şematik düzenleyicileri ve renkli metinleri yansıtır. Eğitmenimiz, ekran üzerinden çocuğunuzla etkileşimli kitap okuma tekniklerini birebir uygular. Birlikte ekrandaki metnin önemli yerlerinin altını çizer, dijital öykü haritalarını beraber doldurur ve okuma sürecini pasif bir eylemden çıkarıp aktif bir oyuna dönüştürürler.
Çocuğunuz ekrandaki renkli şemalarla metni görselleştirirken, anlama becerisi hızla artar ve "okumak" artık bir ezber olmaktan çıkıp keyifli bir anlama serüvenine dönüşür.
Çocuğunuzun Okuma Serüvenini Anlamlı Kılın!
Çocuğunuz akıcı okuyor ancak sorulara cevap veremiyorsa okuduğunu anlama stratejilerini ve dijital şematik düzenleyicileri uzmanlarımız eşliğinde deneyimlemek için bize ulaşın.
Çocuğunuzun Okuma Becerilerini Değerlendirmek İçin Hemen Ücretsiz Bir Ön Görüşme Planlayın