Çocuğunuza yeni bir beceri öğretmeye çalışırken zaman zaman hüsrana uğradığınızı, defalarca tekrarlamanıza rağmen yanlış tepkiler aldığınızı veya çocuğunuzun çabuk sıkıldığını hissediyor olabilirsiniz. Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitiminde, onların motivasyonunu kırmadan ve öğrenme sürecini keyifli hâle getirerek evde uygulayabileceğiniz otizm eğitim metotları mevcuttur. Bunların en bilimsel ve etkili olanlarından biri yanlışsız öğretim yöntemleri olarak adlandırılan yaklaşımdır.
Peki, çocuğunuzun hata yapma kaygısını ortadan kaldıran bu yöntem nedir ve evde otizm eğitimi sırasında nasıl uygulanır?
Yanlışsız Öğretim Yöntemi Nedir?
Yanlışsız öğretim yöntemleri, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere tek basamaklı ve zincirleme becerilerin öğretiminde kullanılan etkili öğretim yöntemleridir. Geleneksel eğitim anlayışının aksine bu yöntemde çocuğun hata yapıp düzeltilmesi beklenmez. Bu yöntemlerde, birey tepkide bulunmadan önce ipucu sunularak bireyin doğru tepkide bulunması sağlanır. Yani çocuğun hata yapmasına fırsat vermeden, baştan doğruyu yapması için ona önceden destek (ipucu) sunulur ve başarısı pekiştirilir.
Evde Uygulayabileceğiniz Temel Yanlışsız Öğretim Teknikleri
Yanlışsız öğretim süreci; hedef uyaran, kontrol edici ipucu, yanıt aralığı ve ipucunun silikleştirilmesi gibi temel ögeler etrafında şekillenir. Evde çocuğunuzla çalışırken kullanabileceğiniz iki temel teknik şunlardır:
1. Eş Zamanlı İpucuyla Öğretim
Bu teknikte hedeflenen beceri (hedef uyaran) ve çocuğun doğru yapmasını sağlayacak destek (kontrol edici ipucu) aynı anda verilir.
Öğretmen "Bugün ... öğreneceğiz. Hazır mısın?" gibi ifadelerle bireyin dikkatini hedef davranışa çeker.
İlk olarak hedef uyaran, hemen ardından ise kontrol edici ipucu sunulur.
İpucunun ardından bireyin doğru tepkide bulunması için 4-5 saniye beklenir.
Bireyin doğru tepkileri birincil ve ikincil pekiştireçlerden biri kullanılarak pekiştirilir.
Otizmde eş zamanlı ipucu uygulamalarında bireylere bağımsız olarak tepkide bulunma fırsatı verilmediğinden, beceriyi edinip edinmedikleri ipucunun sunulmadığı değerlendirme (yoklama) oturumları ile belirlenir.
2. Sabit Bekleme Süreli Öğretim
Sabit bekleme süreli öğretimde sıfır saniye bekleme süreli denemeler ve sabit bekleme süreli denemeler olmak üzere iki tür öğretim denemesi vardır.
Sıfır Saniye Gecikme: Hedef uyaranın hemen ardından birey için uygun kontrol edici ipucu (sözel, fiziksel veya model olma gibi) anında sunulur.
Bekleme Süresine Geçiş: Birey belirli bir başarıya ulaştıktan sonra öğretmen hedef uyaranı sunar ve bireyin tepkide bulunması için 4-5 saniye bekler. Birey bu süre içerisinde doğru tepkide bulunamazsa kontrol edici ipucu sunulur.
İpuçlarını Ne Zaman Geri Çekmelisiniz? (Silikleştirme)
Çocuğunuza sonsuza dek ipucu veremezsiniz; asıl hedef beceriyi bağımsız olarak yapmasıdır. Bu aşamada "silikleştirme" devreye girer. İpucunun silikleştirilmesi, sunulan tepki ipuçlarının zaman içinde türü ve miktarının değiştirilmesi ya da bir kerede tamamen ortamdan kaldırılmasıdır.
Örneğin, çocuğunuza bir yapboz parçasını yerleştirirken önce elinden tutarak yaptırıyorsanız (fiziksel ipucu), zamanla sadece parçayı nereye koyacağını göstererek (işaret ipucu) veya sadece model olma ipucundan sözel ipucuna geçiş yaparak ipucunun türünde değişiklik yapabilirsiniz.
e-rehabilitasyon.com ile Evinizde Uzman Rehberliği
Evde otizm eğitimi sürecinde, bir ebeveyn olarak ipuçlarını ne zaman anında vereceğinizi, ne zaman 4-5 saniye bekleyeceğinizi ve en önemlisi bu ipuçlarını çocuğunuzu ipucuna bağımlı yapmadan nasıl geri çekeceğinizi ayarlamak oldukça karmaşık olabilir.
İşte tam bu noktada e-rehabilitasyon.com platformumuz devreye giriyor. Online canlı derslerimizde uzman eğitimcimiz, ekran karşısında sizi adeta bir "gölge öğretmen" gibi yönlendirir. Çocuğunuz kendi güvenli odasında öğrenirken, eğitimcimiz kameradan süreci izler ve size; "Şimdi yönergeyi verin ve hemen ardından elinden tutarak destek olun" veya "Bu denemede ipucunu geri çekelim, sadece 4 saniye bekleyin" şeklinde anlık direktifler verir.
Böylece hüsrana uğramadan, çocuğunuzla ilişkinizi zedelemeden ve en doğru pedagojik yaklaşımlarla evde eğitimin keyfini çıkarırsınız.
Çocuğunuzun Öğrenme Sürecini Yanlışsız Öğretim Yöntemleriyle Desteklemek İçin Uzmanlarımızdan Hemen Canlı Bir Deneme Dersi Planlayın!