Toplumsal kuralları anlamak, değişen durumlara uyum sağlamak ve duyguları yönetmek, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için karmaşık bir bulmaca gibi görünebilir. Bir ebeveyn olarak çocuğunuzun parkta sıra beklerken, misafirlikte kurallara uyarken veya öfkelendiğinde zorlandığını gözlemleyebilirsiniz.
Peki, çocuğunuzun bu karmaşık sosyal dünyayı daha iyi anlaması ve duygu ve davranış yönetimi becerilerini kazanması için ona nasıl rehberlik edebilirsiniz? Eğitim biliminin sunduğu en renkli ve etkili çözümlerden biri olan "Öykü Temelli Uygulamalar" ile tanışın.
Otizm Sosyal Beceri Eğitimi: Öykü Temelli Uygulamalar Nelerdir?
Öykü temelli uygulamalar, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere sosyal beceriler başta olmak üzere farklı beceri alanlarına ait hedef davranışları öğretmek üzere öykülerin ve senaryoların kullanıldığı etkili öğretim yöntemlerinden biridir. Çocuğunuza kuru kuruya "Bunu yapmalısın" demek yerine, doğru davranışı onun anlayabileceği bir senaryo içine yerleştirmek, öğrenmeyi çok daha kalıcı hâle getirir.
Bu alanda en sık kullanılan iki temel yöntem otizm sosyal öyküler ve güç kartı stratejisidir.
1. Sosyal Öyküler Nedir ve Nasıl Hazırlanır?
Sosyal öyküler; sosyal beceriler, toplumsal yaşam becerileri ve güvenlik becerileri gibi becerilerin öğretiminde kullanılan oldukça etkili bir öğretim yöntemidir. Çocuğunuzun gireceği yeni bir ortamı veya sergilemesi beklenen bir davranışı önceden somutlaştırır.
Başarılı bir sosyal öykünün özellikleri şunlardır:
Öykü, giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini barındırmalı ve 5N1K sorularının yanıtlarını içerecek şekilde yazılmalıdır.
Çocuğun dünyasına hitap edebilmesi için öykü doğrudan bireyin ağzından ve bakış açısından yazılmalıdır.
İstenmeyen davranışlara değil, istenen davranışlara odaklanarak her zaman olumlu ifadeler kullanılarak yazılmalıdır.
Birden fazla kuralı aynı anda vermek yerine, öykü tek bir hedef davranışa yönelik olarak ve geniş zaman kipinde yazılmalıdır.
Öğretmen, hazırladığı bu sosyal öyküyü, birey hedef davranışı sergileyeceği ortama girmeden hemen önce sunar ve çocuk bu beceriyi bağımsız gerçekleştirene kadar öykü yavaş yavaş silikleştirilerek süreçten çekilir.
2. Güç Kartı Stratejisi: Özel İlgileri Avantaja Çevirmek
Otizmli çocukların sıklıkla yoğun ve sınırlı ilgi alanları (arabalar, dinozorlar, belirli çizgi film karakterleri, uzay vb.) bulunur. Güç kartı stratejisi, bu karakteristik özelliği harika bir eğitim aracına dönüştürür.
Bu stratejide çocuğun yoğun ilgi duyduğu kahraman veya ilgi alanı belirlenir; bu bağlamda bir senaryo ve güç kartı hazırlanarak uygulanır.
Senaryo Aşaması: Kahramanın (örneğin sevdiği bir çizgi film karakterinin) zorlandığı bir durumda doğru hedef davranışı nasıl sergilediği kısa bir öykü ile anlatılır. Davranışın gerekçesi vurgulanır ve en fazla beş cümle olacak şekilde ifade edilir.
Güç Kartı Aşaması: Senaryonun özeti çıkarılır. Kartın üzerinde kahramanın görseli, güdüleyici bir cümle ve sergilemesi gereken davranışlar kartvizit boyutunda küçük bir karta yazılır.
Uygulama: Çocuğunuz yanlış bir tepkide bulunduğunda veya zorlandığında, ona sözlü uyarı vermek yerine bu güç kartına göz atması için ipucu sunulur. Çocuğunuz çok sevdiği kahramanın da kurallara uyduğunu gördüğünde, davranışı taklit etmeye çok daha istekli olur.
E-Rehabilitasyon Eğitmenleriyle Çocuğunuza Özel Dijital Materyaller
Tüm bu sosyal öyküleri kurgulamak, doğru cümle oranlarını (betimleyici ve rehberlik edici cümleler) ayarlamak ve uygun güç kartları tasarlamak ebeveynler için zaman alıcı ve teknik olarak zorlayıcı olabilir.
e-rehabilitasyon.com platformumuzda, çocuğunuzun sosyal hayata uyum sağlaması için bu yükü omuzlarınızdan alıyoruz. Uzman eğitimcilerimiz, online seanslarımızda öncelikle çocuğunuzun ilgi alanlarını (arabalar, uzay, hayvanlar vb.) tespit eder. Ardından tamamen çocuğunuza özel, dijital sosyal öyküler ve dijital güç kartları hazırlarlar.
Canlı video dersleri sayesinde, çocuğunuz sosyal bir ortama girmeden hemen önce tabletinizden veya bilgisayarınızdan eğitimcimizin hazırladığı bu dijital öyküleri onunla birlikte okuyabilir, kriz anlarında e-rehabilitasyon eğitmeninizin tasarladığı güç kartlarını ekrandan ona sunabilirsiniz. Böylece profesyonel desteği, en ihtiyaç duyduğunuz anda evinizin konforunda yanınızda bulursunuz.
Çocuğunuzun Sosyal Becerilerini Kendi İlgi Alanlarıyla Geliştirin!
Sevdiği kahramanların gücünü kullanarak çocuğunuzun duygu ve davranış yönetimini desteklemek ister misiniz? Uzmanlarımızın çocuğunuza özel güç kartları ve sosyal öyküler hazırlaması için ilk adımınızı şimdi atın.
Uzmanlarımızla Görüşmek ve Ücretsiz Ön Değerlendirme Seansı Planlamak İçin Tıklayın