"Çocuğum konuşmuyor, benimle nasıl iletişim kuracak?" Bu soru, otizm spektrum tanısı almış ve konuşma becerisi henüz gelişmemiş çocukların ebeveynleri tarafından sıklıkla sorulur. Toplumda iletişimin sadece kelimelerden ve konuşmaktan ibaret olduğuna dair yaygın bir yanılgı vardır. Oysa ki iletişim, ilk kelime ağızdan çıkmadan çok daha önce, söz öncesi iletişim döneminde başlar.
Peki, konuşmayan otizmli çocuk isteklerini, reddedişlerini ve duygularını kelimeler olmadan nasıl anlatır? Sözel iletişimin sınırlı olduğu durumlarda teknoloji ve görsel destekli otizm alternatif iletişim yöntemleri evde nasıl kullanılabilir?
İletişimin Temeli: Otizmde Jest ve Mimikler
Çocuğunuzun konuşmuyor olması, sizinle iletişim kurmadığı veya kuramayacağı anlamına gelmez. Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler için hazırlanan destek eğitim programlarında, söz öncesi dönem becerilerinin değerlendirilmesi ve desteklenmesi büyük bir yer tutar. Kelimeler ortaya çıkmadan önce çocuklar ihtiyaçlarını şu jestlerle belli ederler:
Reddetme Jestleri: Çocuğun beğenmediği veya istemediği bir nesne ya da yiyeceği eliyle itmesi eylemi bir reddetme jestidir.
Talep Etme Jestleri: Bireyin istenilen veya hoşa giden nesneleri istemek için elini açıp kapatması, elini nesneye doğru uzatması veya nesneyi parmağıyla işaret etmesi talep etme jestleri olarak kabul edilir.
Ortak Dikkati Başlatma Jestleri: Yetişkinin herhangi bir yönlendirmesi olmaksızın çocuğun elindeki nesneye bakması, daha sonra yetişkine bakarak ondan nesne ile ilgili eylemde bulunmasını istemesi ortak dikkati başlatma örneğidir.
Bu jestler, ileride gelişecek olan konuşma becerisinin en önemli yapı taşlarıdır. Çocuğunuzun sınırlı düzeyde de olsa (örneğin sadece jest gibi) iletişim davranışlarını amacına uygun kullanması son derece değerlidir.
Sözcüklerin Yerini Alan Teknoloji: Alternatif İletişim Araçları
Eğer birey sınırlı düzeyde sözel iletişim kurabiliyorsa veya sözel iletişimi ortaya çıkarma hedeflerine henüz ulaşamamışsa, iletişim gereksiniminin yanıtlanması ve iletişim gelişiminin desteklenmesi amacıyla alternatif iletişim araçlarının kullanılması önerilmektedir.
Alternatif iletişim yöntemleri, çocuğa kendini ifade etmesi için yepyeni bir "ses" verir. Bu becerilerin desteklenmesinde şunlar kullanılır:
Gerçek nesne sembolleri.
Dokunulabilir sembolleri içeren yardımcı teknolojiler.
Çoklu seviyede yanıt verme ve yorum yapmayı destekleyici tablet gibi yüksek teknolojiye dayalı iletişim cihazları.
Çocuğunuz bu alternatif iletişim araçlarını kullanarak sadece ihtiyaçlarını değil; bir nesneyi, eylemi veya bilgiyi reddedebilir, talep edebilir ve kendisine yöneltilenlere yanıt verebilir.
E-Rehabilitasyon ile Tele-Terapi Üzerinden İletişim Desteği
Otizmli çocuklarda alternatif iletişim araçlarının doğru kullanımı (örneğin bir tablet uygulaması üzerinden çocuğun "su istiyorum" görseline basmayı öğrenmesi), uzman bir rehberlik gerektirir.
e-rehabilitasyon.com platformunda sunduğumuz online canlı dersler, özellikle teknoloji destekli alternatif iletişim araçlarının kullanımı için biçilmiş kaftandır. Tele-terapi seanslarımız sırasında, uzman eğitimcimiz ekran üzerinden çocuğunuzun ve sizin kullanacağınız tablet uygulamalarına doğrudan entegre olur. Çeşitli görsel kartların ve iletişim sembollerinin ekran üzerinden karşılıklı olarak nasıl kullanılacağı, çocuğunuzun teknolojiye olan doğal ilgisi (tablet/ekran) avantaja çevrilerek adım adım öğretilir.
Söz öncesi dönemdeki çocuğunuzla aranızdaki sessizlik duvarını, doğru yönlendirmelerle aşabilirsiniz.
Çocuğunuzun Kendini İfade Etmesine Yardımcı Olun!
Konuşma becerisi henüz gelişmemiş çocuğunuzun iletişim yollarını keşfetmek ve evdeki tabletinizi/bilgisayarınızı alternatif iletişim aracına dönüştürmek için uzmanlarımızla tanışın.
Söz Öncesi İletişim ve Tele-Terapi Hakkında Bilgi Almak İçin Hemen Tıklayın